Productinformatie Clonazepam

Wat doet dit medicijn en waarbij wordt het gebruikt?
Clonazepam behoort tot de benzodiazepinen. Het werkt rustgevend, spierontspannend, vermindert angstgevoelens en beïnvloedt de overdracht van elektrische prikkels in de hersenen.

Artsen schrijven het voor bij epilepsie, rusteloze benen of slaapschokken, paniekstoornissen, sociale fobie, bepaalde vormen van zenuwpijn, spierkrampen en bij ernstig zieke mensen om te slapen.

Epilepsie
Verschijnselen
Epilepsie (vallende ziekte) is een aandoening van de hersenen, waarbij een soort kortsluiting in de hersenen ontstaat. Dit gebeurt in aanvallen. De hersenen zijn dan even ontregeld, met bijvoorbeeld spiertrekkingen of bewusteloosheid als gevolg.

Ook kunnen absences (‘petit mal’-aanvallen) optreden. Hierbij is men enkele seconden afwezig, zonder dat de spieren verkrampen. Deze vorm van epilepsie komt vooral voor bij kinderen.

Oorzaak
Epilepsie kan allerlei oorzaken hebben, bijvoorbeeld zuurstofgebrek tijdens de geboorte, een hersenvliesontsteking, een ongeval, een beroerte en (zelden) een hersentumor. Meestal is de oorzaak echter onbekend en is er sprake van aanleg.

De ziekte kan op elke leeftijd ontstaan, maar begint meestal op de kinderleeftijd.

Behandeling
Er zijn verschillende soorten anti-epileptica. Bij de behandeling van epilepsie volgt uw arts meestal een schema, waarbij anti-epileptica in een vaste volgorde worden geprobeerd.

Clonazepam wordt geprobeerd als andere middelen onvoldoende effect hebben. Vergeleken met andere middelen tegen epilepsie heeft het namelijk vrij veel bijwerkingen.

Het wordt ook gebruikt in combinatie met andere middelen tegen epilepsie.

Clonazepam wordt ook gebruikt tijdens een epilepsie-aanval. Als deze langer dan vijf minuten duurt, moet hij snel gestopt worden. Dit kan met clonazepam- druppels of injectie. Daarom hebben sommige mensen druppels met clonazepam bij de hand. Deze moeten via de wangzak in het bloed worden opgenomen. Clonazepam kan dan door mensen uit uw omgeving worden toegediend.

Clonazepam wordt soms gebruikt bij pasgeboren kinderen met epileptische aanvallen. De arts start de behandeling vaak met fenobarbital. Als fenobarbital niet goed werkt, kan de arts clonazapam gebruiken.

Werking
Clonazepam beïnvloedt prikkels in de hersenen die epileptische aanvallen kunnen oproepen.

Als het wordt gebruikt om epileptische aanvallen te voorkomen, is binnen een aantal weken duidelijk of het voldoende werkt. U merkt dat doordat epilepsieaanvallen minder vaak optreden en minder heftig zijn of helemaal verdwijnen.

Clonazepam in injectie werkt meteen, de werking houdt twee tot drie uur aan. Clonazepam als druppels voor in de wangzak werkt binnen een halfuur.

Paniekstoornis

Verschijnselen
Bij paniekaanvallen ontstaan ook lichamelijke verschijnselen, zoals zweten, trillen, duizeligheid, misselijkheid, slappe benen, pijn op de borst en hartkloppingen. De aanvallen kunnen het gevoel geven dat men dood gaat of gek wordt.

Bij een paniekstoornis hebben mensen ongewoon sterke aanvallen van paniek. De aanvallen beheersen hun leven. Alleen de gedachte aan een paniekaanval kan al leiden tot paniek. Men probeert situaties waarin een paniekaanval ontstaat te vermijden. Soms lukt het niet meer te gaan werken of naar buiten te gaan (straatvrees) uit angst voor een nieuwe aanval.

Behandeling
Als de klachten extreem vaak voorkomen en zeer heftig zijn, dan kunnen ze uw welzijn en dat van de mensen in uw omgeving sterk verminderen.

De behandeling van paniekstoornis bestaat uit gedragstherapie, vaak gecombineerd met een antidepressivum, zoals fluvoxamine, paroxetine, clomipramine of imipramine. Clonazepam wordt soms gegeven aan het begin van de behandeling met een van deze antidepressiva. Het duurt namelijk enkele weken voordat deze voldoende effect hebben. In de tussentijd zorgt clonazepam dat het aantal paniekaanvallen vermindert.

Een enkele keer werken de antidepressiva toch na enkele weken niet voldoende. Dan schrijft de arts daarvoor in de plaats ook wel eens clonazepam voor.

Werking
Clonazepam werkt rustgevend en vermindert angstgevoelens. Hierdoor raakt u minder snel in paniek. Het werkt binnen een half uur tot één uur na inname. Dit effect houdt acht tot twaalf uur aan.

Sociale fobie

Verschijnselen
Bij een sociale fobie hebben mensen een extreme en ongezonde angst voor kritiek van anderen. Men heeft daarbij last van lichamelijke verschijnselen, zoals trillen, zweten, blozen en hartkloppingen. Hiervan heeft iedereen wel eens in geringe mate last.

Behandeling
Als de klachten extreem vaak voorkomen, kan uw arts kiezen voor een continue behandeling met een medicijn uit de groep van de antidepressiva, naast gesprekken met een psychiater of psycholoog (gedragstherapie). Mocht dit onvoldoende effect hebben, dan kan de arts clonazepam voorschrijven.

Effect
Clonazepam werkt rustgevend en vermindert angstgevoelens. Hierdoor reageert u minder heftig op voor u sociaal bedreigende situaties.

Het werkt binnen een halfuur na inname. Het effect houdt acht tot twaalf uur aan.

Zenuwpijn

Verschijnselen
Bij zenuwpijn voelt u heftige pijnschokken met een zeer scherpe, stekende of constant brandende pijn. De pijn is continu aanwezig of kan opkomen na slechts een lichte aanraking.

Oorzaak
De oorzaak van zenuwpijn ligt bij de gevoelszenuwen. Deze versturen ‘berichten’ over aanrakingen en verwondingen naar de hersenen. Beschadigde of geïrriteerde zenuwen versturen deze berichten onjuist. Uw hersenen voelen hierdoor heftige pijn, zonder dat er van een verwonding sprake is. Een beschadiging of irritatie van een gevoelszenuw kan bijvoorbeeld ontstaan door diabetes mellitus (suikerziekte).

Behandeling
Omdat bij zenuwpijnen de oorzaak van de pijn ligt bij de betrokken gevoelszenuw, hebben gewone pijnstillers meestal weinig effect.

Tegen zenuwpijn door diabetes kan clonazepam helpen. Het wordt dan vaak gecombineerd met andere medicijnen tegen zenuwpijn, namelijk tricyclische antidepressiva.

Werking
Clonazepam beïnvloedt de overdracht van elektrische prikkels in de hersenen. De pijnstillende werking begint niet meteen, maar treedt in na enkele weken.

 

Rusteloze benen

Verschijnselen
Bij rusteloze benen is sprake van een kriebelend, jeukend, tintelend of pijnlijk gevoel in de benen, vooral in de kuiten. Soms ook in dijen, voeten, handen en/of armen. Hierbij heeft u meestal een onbedwingbare neiging om dit lichaamsdeel te bewegen. Als u beweegt verdwijnt het gevoel. De klachten treden meestal op in rust en dus vaak tijdens het slapengaan. Het bemoeilijkt het inslapen.

Rusteloze benen gaan vaak gepaard met slaapschokken. Dit zijn plotselinge beenbewegingen die optreden tijdens de slaap. Hier kan men wakker van worden of onrustig door slapen. Men kan ook last hebben van slaapschokken, zonder het kriebelende, jeukende gevoel van rusteloze benen.

De oorzaak van deze klachten is niet bekend.

Behandeling
De aandoening is meestal niet ernstig, maar kan leiden tot slaapgebrek. In sommige gevallen kan een warme douche voor het slapengaan of spierontspannende oefeningen de klachten verminderen. Het helpt vaak om geen coffeïne te gebruiken (dus geen koffie, thee, cola, chocola) of overdag minder lang achterelkaar rechtop te staan of zitten.

Als de klachten ernstig zijn, schrijven artsen soms clonazepam voor.

Effect
Het spierontspannende effect van clonazepam begint binnen een half tot één uur na inname. Het effect houdt zes tot twaalf uur aan. Als u voornamelijk last heeft van nachtelijke beenkrampen, is één dosering voor het slapen gaan voldoende.
Spierkrampen

Spierkrampen zijn onwillekeurige samentrekkingen van de spieren. Ze kunnen onder andere ontstaan als bijwerking van bepaalde pijnstillende medicijnen (morfineachtige medicijnen).

Clonazepam kan worden gebruikt om deze spierkrampen te verminderen.
Het spierontspannende effect begint binnen een half tot één uur na inname. Het effect houdt zes tot twaalf uur aan.
Slapeloosheid

Toepassing bij ernstig zieke mensen
Clonazepam wordt ook gebruikt bij mensen die ernstig ziek zijn of op sterven liggen. Het wordt gegeven als zij zeer angstig, onrustig of verward zijn of veel pijn hebben. Door dit medicijn worden zij kunstmatig in slaap gehouden.

Dit medicijn wordt dan meestal toegediend via een infuus of injectie.

Op welke bijwerkingen moet ik letten?
Behalve het gewenste effect kan dit middel bijwerkingen geven.

De belangrijkste bijwerkingen zijn de volgende.

Soms, vooral de eerste weken van het gebruik. Als u dit medicijn alleen ‘s avonds inneemt: zelden ook nog de volgende dag

 

  • Sufheid, vermoeidheid en, minder vaak ook slaperigheid. Hierdoor zijn uw reactie- en concentratievermogen verminderd, waardoor u een grote kans heeft op ongelukken. Ongelukken kunnen bijvoorbeeld plaatsvinden in het verkeer, bij het beklimmen van een ladder, bedienen van apparaten of bij bewakings- en controlewerkzaamheden. Maar u heeft bijvoorbeeld ook meer kans te vallen als u ‘s nachts uit bed moet om naar het toilet te gaan.

Zelden, vooral de eerste dagen van het gebruik. Als u dit medicijn alleen ‘s avonds inneemt: zeer zelden ook nog de volgende dag

  • Verminderde coördinatie. Hierdoor kunt u onhandig zijn in uw bewegingen en moeite hebben duidelijk te spreken (te articuleren). Na een injectie kan deze bijwerking enkele dagen aanhouden.
  • Spierzwakte, krachteloos gevoel in spieren. Deze bijwerking kan andere klachten veroorzaken, zoals:
    Wazig zien of dubbelzien, door een tijdelijk effect op de oogspieren.
    Incontinentie voor urine of juist moeilijk kunnen plassen. Deze bijwerkingen ontstaan door onvoldoende beheersing van de blaasspier.
    Snurken door verslapping van de huig. Heeft u tijdens uw slaap wel eens last heeft dat uw adem korte tijd stilvalt (slaapapneu)? U kunt hier door dit medicijn meer last van krijgen. Neem contact op met uw arts als u dat merkt.
    Vallen, vooral doordat dit medicijn ook de coördinatie vermindert. Vooral ouderen en mensen met spierziekten hebben hier kans op.
    Mensen met myasthenia gravis (een ernstige spierziekte) kunnen meer last krijgen van deze ziekte. Raadpleeg uw arts bij verergering van de klachten (zoals algemene spierzwakte, dubbelzien, dichtvallende oogleden, moeite met slikken, kauwen of ademhalen).
  • Trager denken, geheugenproblemen, moeilijker kunnen concentreren, minder alert zijn en verwardheid. Deze klachten kunnen toenemen als u dit medicijn langere tijd gebruikt.
  • Afname gevoelens. Dit middel vlakt niet alleen emoties als angst en spanning af, maar ook positieve, zoals blijdschap en tevredenheid. Ook uw betrokkenheid bij en inlevingsvermogen in anderen kan verminderen.

Zelden

  • Maagdarmstoornissen, zoals misselijkheid, verstopping en diarree, droge mond of juist extra speekselvorming, problemen met slikken. Veranderde eetlust: meer of juist minder trek. Hierdoor ook veranderingen in het lichaamsgewicht.
  • Hoofdpijn en duizeligheid. Deze bijwerkingen verdwijnen meestal na enige tijd als u gewend bent geraakt aan het medicijn.
  • Zweten en hartkloppingen.
  • Droge ogen. Vooral mensen met contactlenzen kunnen last krijgen van droge ogen.
  • Huiduitslag en jeuk. Meestal is dit onschuldig, maar (zeer zelden) kunnen de verschijnselen ernstig zijn. Raadpleeg uw arts als de uitslag er ongewoon uitziet, als u er last van heeft, of als u ook koorts of blaren krijgt.
  • Verminderde werkzaamheid tegen epilepsie. Het medicijn kan na verloop van enkele weken minder goed werken
  • Afhankelijkheid. U kunt last krijgen van ontwenningsverschijnselen als u stopt met het gebruik. Bij kortdurend gebruik is de kans hierop zeer klein. Mensen die dit medicijnlanger dan twee maanden achtereen gebruiken hebben hier wel een grote kans op. Bouw daarom altijd geleidelijk af als u dit middel langer dan twee maanden heeft gebruikt.

Zeer zelden

  • Levendige dromen of nachtmerries, meestal in de vroege ochtend.
  • Onrust en prikkelbaarheid. Dus tegenovergestelde verschijnselen dan u van dit medicijn zou verwachten. Ook kunnen waandenkbeelden en hallucinatiesvoorkomen. Vooral kinderen en ouderen zijn gevoelig voor deze bijwerkingen. Raadpleeg bij deze verschijnselen de arts. Mogelijk is een lagere dosering of een ander middel nodig.
  • Geheugenverlies van gebeurtenissen die plaatsvinden tijdens gebruik van dit medicijn. Bijvoorbeeld gebeurtenissen in de nacht.
  • Depressieve gevoelens kunnen aan het licht komen.
  • Minder zin in seks, impotentie. Dit herstelt weer als u stopt met het medicijn. Neem contact op met uw arts als u hier last van heeft.
  • Te vroege ontwikkeling van geslachtskenmerken bij kinderen die nog niet in de puberteit horen te zijn. Raadpleeg uw arts bij verschijnselen hiervan zoals haargroei onder oksels, schaamhaar, ontwikkeling borsten bij meisjes. Bij stoppen met dit medicijn zal dit zich meestal weer herstellen.
  • Tekort aan bloedplaatjes. Raadpleeg uw arts bij onverklaarbare blauwe plekken of bloedneuzen.  

Raadpleeg uw arts als u te veel last heeft van een van de bovengenoemde bijwerkingen, of als u andere bijwerkingen ervaart, waar u zich zorgen over maakt.

Bij epilepsie kunt u ervan uitgaan dat de bijwerkingen meestal verminderen als u gewend bent geraakt aan het medicijn. Ze zullen meestal opwegen tegen de risico’s die door epileptische aanvallen ontstaan. Overleg met uw arts als u er wel veel last van heeft.

Kijk voor de juiste dosering op het etiket van de apotheek.

Hoe?

  • Neem de tabletten in met een half glas water.
  • De druppels uittellen op een lepel. Daarna eventueel mengen met wat water, thee of vruchtensap en dit (laten) opdrinken. In sommige gevallen geeft de arts aan de druppels bij een epilepsie-aanval te gebruiken. De vloeistof moet dan via het wangslijmvlies in het bloed worden opgenomen. Daarvoor moet de instructie van de arts worden gevolgd.
  • Injecties worden toegediend door een arts of verpleegkundige.

Wanneer?

Epilepsie, zenuwpijn en spierkrampen
In het begin kunt u de tabletten of druppels het beste verdeeld over twee tot drie keer per dag innemen. Later is het vaak mogelijk het medicijn één of twee keer per dag in te nemen. Een eenmaal daagse dosering kunt u het beste ’s avonds voor het slapen gaan innemen. U heeft dan het minste last van sufheid overdag.

Epilepsie-aanval of koortsstuipen
Bij een epilepsie-aanval moet u dit middel gebruiken als de aanval langer dan vijf minuten duurt. Bij een koortstuip moet u dit medicijn zo snel mogelijk gebruiken.

Paniekstoornis en sociale fobie
Verdeel de tabletten gelijkmatig over de dag. Dus bij twee tot drie keer per dag om de twaalf of acht uur. Gebruikt u dit medicijn alleen in speciale gevallen, zoals bij vliegmangst? Neem het dan een uur van tevoren in.

Rusteloze benen
Neem de tabletten of druppels alleen in wanneer u klachten heeft. Als de klachten vooral ‘s nachts optreden, kunt u één dosering voor de nacht innemen. Bij klachten overdag kunt u één dosering ‘s ochtends innemen.

Hoe lang?

Epilepsie en zenuwpijn
U zult dit middel waarschijnlijk langdurig moeten gebruiken. Na enkele weken tot maanden zal uw arts met u bekijken of het voldoende werkzaam is.

Koorststuipen of epilepsie-aanval
Meestal stopt de aanval als u dit middel één keer gebruikt. Bij een epilepsie-aanval is het soms nodig om dit middel nog een keer te gebruiken. Als de aanval niet stopt, moet u naar het ziekenhuis. In het ziekenhuis wordt u verder behandeld.

Paniekstoornis of sociale fobie
Na drie maanden moet duidelijk zijn of dit medicijn goed bij u werkt. De behandeling duurt vaak een half jaar tot een jaar. Daarna moet u de dosering gedurende drie maanden afbouwen

Rusteloze benen
Soms is langdurig gebruik nodig. Gebruikt u dit medicijn iedere nacht dan heeft u wel kans op ‘ontwenningsslapeloosheid’. Uw lichaam verwacht het versuffende effect van dit medicijn om in slaap te vallen.

Spierkrampen door pijnstillers
Gebruik dit medicijn zolang u de pijnstiller gebruikt.

Wat moet ik doen als ik een dosis ben vergeten?
Epilepsie
Het is belangrijk dit middel consequent te blijven gebruiken. Haal een vergeten dosis in volgens onderstaande instructie.
  • Als u dit middel 3 keer per dag gebruikt. Duurt het nog meer dan 2 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 2 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
  • Als u dit middel 2 keer per dag gebruikt. Duurt het nog meer dan 4 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 4 uur? Sla de vergeten dosis dan over.
  • Als u dit middel 1 keer per dag gebruikt. Duurt het nog meer dan 8 uur voor u de volgende dosis normaal inneemt? Neem de vergeten dosis dan alsnog in. Duurt het nog minder dan 8 uur? Sla de vergeten dosis dan over.

Paniekstoornis, sociale fobie of zenuwpijn
Het is niet schadelijk als u een dosis mist. Maar als u het middel al enkele weken gebruikt, bent u er aan gewend geraakt en kunt u bij de vergeten tablet last krijgen van ontwenningsverschijnselen.
Rusteloze benen
Het is niet schadelijk als u een dosis mist. Sommige mensen raken gewend aan het versuffende effect. Dan heeft u kans op ‘ontwenningsslapeloosheid’. Uw lichaam verwacht het effect van het medicijn om in slaap te vallen. Het is dus mogelijk dat u bij vergeten moeilijker in slaap valt.

Als ik dit medicijn gebruik, mag ik dan…
autorijden?
Let op: als u epilepsie heeft, mag u vaak niet autorijden. Of u mag autorijden, hangt af van bepaalde keuringseisen. Overleg hierover met uw arts. Ook is er een brochure‘Epilepsie en rijgeschiktheid’ van het Epilepsiefonds. Ook ernstige paniekaanvallenkunnen een reden zijn dat u niet mag autorijden. Overleg met uw arts of dat bij u het geval is. Wilt u meer informatie over autorijden bij bepaalde aandoeningen? Kijk dan op de website van het CBR.Heeft uw arts bepaald dat u met uw aandoening mag autorijden? Ook clonazepam heeft invloed op uw rijvaardigheid. Het kan gevaarlijk zijn aan het verkeer deel te nemen als u dit medicijn gebruikt. Wilt u weten of u met dit medicijn mag autorijden? Beantwoord dan de vragen in het schema hieronder. Voor meer algemene informatie kunt u het thema ‘Medicijnen in het verkeer’ lezen. In dit thema leest u bijvoorbeeld wat de wet zegt over medicijnen in het verkeer. Ook vindt u adviezen waarmee u rekening moet houden als u wel (weer) mag autorijden.alcohol drinken?
Beperk het gebruik van alcohol en drink het liever niet. Door dit medicijn reageert u veel sterker op alcohol dan u gewend bent. Bovendien versterkt alcohol de bijwerkingen van dit medicijn, zoals sufheid en een verminderde coördinatie.alles eten?
Bij dit medicijn zijn hiervoor geen beperkingen.

Heeft dit medicijn een wisselwerking met andere medicijnen?Dit medicijn heeft wisselwerkingen met andere medicijnen. In de tekst hieronder staan alleen de werkzame stoffen van deze medicijnen, dus niet de merknamen. Of uw medicijn een van die werkzame stoffen bevat, kunt u nagaan in uw bijsluiter onder het kopje ‘samenstelling’.

De medicijnen waarmee de belangrijkste wisselwerkingen optreden, zijn de volgende.

  • Andere medicijnen die het reactievermogen verminderen. Bij deze medicijnen is vaak op de verpakking een gele waarschuwingssticker geplakt. De effecten op het reactievermogen en coördinatievermogen versterken elkaar. Rijd geen auto als u behalve clonazepam nog een medicijn gebruikt dat het reactievermogen vermindert.
  • Medicijnen gebruikt bij hiv-infectie: atazanavir, darunavir, fosamprenavir, indinavir, lopinavir, ritonavir, saquinavir en tipranavir. De hoeveelheid clonazepam in het bloed kan door deze medicijnen stijgen. Hierdoor zijn de werking en de bijwerkingen sterker. Raadpleeg uw arts als u deze combinatie voorgeschreven heeft gekregen.

Twijfelt u eraan of een van de bovenstaande wisselwerkingen voor u van belang is? Neem dan contact op met uw apotheker of arts.

Kan ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?
Zwangerschap
Meld het aan uw arts en apotheker zodra u zwanger bent of dit binnenkort wilt worden. Over het gebruik van dit middel tijdens de zwangerschap is onvoldoende bekend om zeker te weten of het veilig is. Weeg daarom samen met uw arts de ernst van uw aandoening af tegen het risico voor het kind.Slik dit medicijn NIET vanaf de achtste maand van de zwangerschap. Bij gebruik na de achtste maand kan uw kind na de geboorte zo versuft en slap zijn dat het moeite heeft adem te halen. Bovendien kunnen bij de baby ontwenningsverschijnselen ontstaan.Eenmalig gebruik tijdens een epilepsie-aanval is wel mogelijk. Overleg hierover met uw arts.Borstvoeding
Wilt u borstvoeding geven, overleg dan met uw arts of apotheker. Dit medicijn komt in de moedermelk. Het kan dan bijwerkingen bij het kind geven. Mogelijk kan uw arts u (tijdelijk) een ander medicijn voorschrijven dat u wel veilig kunt gebruiken.
Kan ik zomaar met dit medicijn stoppen?
Als u dit middel slechts enkele dagen achter elkaar heeft gebruikt, kunt u in één keer stoppen. Er treden dan over het algemeen geen ontwenningsverschijnselen op.Heeft u het langere tijd gebruikt? Dan is de volgende informatie voor u belangrijk.Bij gebruik tegen epilepsie
U kunt niet zomaar stoppen. Doe dat altijd in overleg met de arts. De dosering moet namelijk worden afgebouwd om epileptische aanvallen te voorkomen. Dit afbouwen kan een aantal maanden duren. Moet u stoppen vanwege overgevoeligheid of ernstige bijwerkingen, dan zal uw arts hiermee rekening houden.Ook als u een ander epilepsiemiddel gaat gebruiken, mag u niet in één keer met dit middel stoppen. Ook in dat geval moet de dosering langzaam worden afgebouwdBij gebruik tegen rusteloze benenen slaapschokken
Heeft u dit medicijn meer dan twee weken achter elkaar gebruikt voor het slapen, en gebruikt u het dan opeens niet meer? Dan heeft u kans op ‘ontwenningsslapeloosheid’. Uw lichaam verwacht het effect van het slaapmiddel om in slaap te vallen. In het begin kunt u daardoor moeite hebben om in te slapen.Bij gebruik tegen paniekaanvallen, sociale fobie, zenuwpijn en spierkrampen door pijnstillers
  • Na een gebruik van enkele weken tot maanden moet u langzaam afbouwen. Bij plotseling stoppen heeft u kans dat binnen enkele dagen ontwenningsverschijnselen ontstaan. Bijvoorbeeld hartkloppingen, slapeloosheid, angst, prikkelbaarheid, een gejaagd gevoel, spierkrampen, trillen en overgevoeligheid voor licht, geluid en aanraking.
  • Gebruikte u dit medicijn tegen angst- en spanningklachten? Deze ontwenningsverschijnselen zijn hier moeilijk van te onderscheiden. Het lijkt dan alsof de klachten waar u dit medicijn oorspronkelijk voor kreeg terugkomen. Start dan niet opnieuw met het middel, maar probeer op een andere manier van uw klachten af te komen. U heeft anders kans in een vicieuze cirkel terecht te komen.
  • Als u de dosis gedurende enkele weken tot maanden verlaagt, heeft u geen of minder last van ontwenningsverschijnselen. Vraag uw arts of apotheker om advies over een goed afbouwschema. Soms kunt u beter eerst overstappen op een ander kalmeringsmiddel, waar makkelijker mee is af te bouwen.